همان‌طور که گفتیم، دیتابیس‌ها به پنج دسته‌ی اصلی تقسیم می‌شوند. اولین دسته، دیتابیس‌های ارتباطی بودند؛ دیتابیس‌هایی با جدول‌های مختلف. این دیتابیس‌ها، با زبانی نوشته می‌شوند که SQL (Structured Query Language) نام دارد. به همین دلیل، این دیتابیس‌ها را با نام SQL هم می‌شناسند. با استفاده از زبان‌های SQL، نرم‌افزارهای متعددی نوشته شده‌اند. ولی قبل از این که نرم‌افزارها را برایتان شرح دهیم، نوع دیگری از دیتابیس را توضیح خواهیم داد.

در کنار این‌ها، دیتابیس‌هایی هستند که NoSQL نامیده می‌شوند. ارتباط داده‌ها در این نوع دیتابیس‌ها استاندارد نیست. به این معنا که هر شرکت، با توجه به نیازش برایشان ارتباطی تعریف می‌کند و در برنامه‌نویسی‌اش هم از همان استفاده می‌کند. مهمترین مزیت این نوع دیتابیس‌ها، سرعت بالای خواندن‌شان است. بنابراین، در جایی که خواندن اطلاعات بیشتر از نوشتن باشد، از NoSQL استفاده می‌شود. اجازه دهید مثالی بزنیم.

زمانی که به فیس‌بوک می‌روید، صفحه‌ای برایتان باز می‌شود. این صفحه چندین پست، کامنت، لایک و خبر دارد. از نظر کامپیوتر، تمام این‌ها توسط شما خوانده شده است. ولی تا زمانی که پستی را لایک نکنید، کامنتی نگذارید یا پستی ننویسید، چیزی را در دیتابیس وارد نکرده‌اید. با این حساب، داده‌های دیتابیس فیسبوک هزاران برابر بیش از این که نوشته شوند، خوانده می‌شوند. شرکت‌هایی مثل آمازون، گوگل و فیس‌بوک از دیتابیس‌های NoSQL استفاده می‌کنند.

برای مدیریت دیتابیس، نرم‌افزارهای مختلفی استفاده می‌شود. شاید نام Access را شنیده باشید. این نرم‌افزار، دقیقا همین کاربرد را دارد. ولی معمولا استفاده نمی‌شود؛ مثل نود و هفت نرم‌افزار دیگر. در ایران، پنج نرم‌افزار کاربرد فراوانی دارند؛ MySQL، Oracle، MongoDB، Microsoft SQL Server و SQLLite.

  • SQLLite

    این نرم‌افزار متن‌باز است، حجم کمی دارد و بیشتر برای دیتابیس‌های موبایل استفاده می‌شود. به زبان فنی‌تر، این نرم‌افزار را به صورت Embed استفاده می‌کنند؛ یعنی آن را داخل اپلیکیشنی دیگر جای می‌دهند تا ارتباطش را با دیتابیس برقرار کند. اولین نسخه‌ی این نرم‌افزار شانزده سال پیش عرضه شد.

  • MongoDB

    مونگو‌دی‌بی هم متن‌باز و رایگان است، ولی برای دیتابیس‌های NoSQL استفاده می‌شود. رایگان بودن این نرم‌افزار به معنای کیفیت پایینش نیست؛ مثل سیستم عامل لینوکس یا نرم‌افزار وردپرس. این نرم‌افزار هفت سال پیش عرضه شده است و از نظر وسعت استفاده، هنوز به رقبایش نرسیده است.

  • MySQL

    این نرم‌افزاره هم متن‌باز و رایگان است. می‌توان گفت که بیشتر دیتابیس‌ها، از این نرم‌افزار استفاده می‌کنند. این نرم‌افزار در بیشتر پروژه‌های متن‌باز استفاده می‌شود؛ پروژه‌هایی مثل وردپرس، جوملا و دروپال. این نرم‌افزار اولین بار بیست و سه سال پیش عرضه شد. حتی گوگل و فیسبوک هم برای بخش‌های SQL، از این نرم‌افزار استفاده می‌کنند.

  • Microsoft SQL Server

    همانطور که حدس می‌زنید، این نرم‌افزار محصولی از شرکت مایکروسافت است. مثل بیشتر محصولات مایکروسافت، دامنه‌ی مصرف‌کننده‌های این نرم‌افزار هم بسیار وسیع است؛ از سازمان‌های بسیار کوچک گرفته تا دیتابیس‌های بزرگ و قوی. بعد از MySQL، این نرم‌افزار بیشترین استفاده را دارد.

  • Oracle

این نرم‌افزار هم ساخت شرکت اوراکل است (واقعا مشخص بود!). نه تنها رایگان نیست، بلکه قیمت بالایی هم دارد. از این نرم‌افزار معمولا در راهکارهای سازمانی بزرگ استفاده می‌شود. کارمندانی که تخصص کار با اوراکل را داشته باشند، بسیار کمیاب هستند و استخدام‌شان هزینه‌ی بالایی دارد. این نرم‌افزار، در هر دو دسته‌ی «شی‌گرا» و «ارتباطی» می‌گنجد. به بیان دیگر، استفاده از این نرم‌افزار باعث می‌شود که جدول‌های دیتابیس شما ارتباطی شی‌گرا با هم داشته باشند.

 

این پست بسیار خلاصه است. پیشنهاد می‌کنیم که برای انتخاب نرم‌افزار دیتابیس‌تان، از یک مشاور کمک بگیرید. ولی حداقل الان حرف‌هایش را بهتر متوجه می‌شوید! حرف‌هایی که با #زبان_ما گفته می‌شود.